KENTSEL DÖNÜŞÜMDE EKOLOJİ

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE EKOLOJİ

Avrupa kentsel şartında da görüldüğü üzere kentlerde doğal kaynakların korunması, yaşam alanlarının sağlıklaştırılması ve insan-doğa etkileşimine elverişli alanların oluşturulması konuları özellikle vurgulanmıştır. Kentsel dönüşümün başlıca odaklarından biri kent ekosistemi olmalıdır. İnsan, flora, fauna ve tüm çevresel öğeler kent ekosistemini oluşturan dinamiklerdir. Bu dinamikler kendi aralarında olduğu kadar kent ile de etkileşim içindedir. Doğal ekosistemlerin aksine kent ekosisteminde insan faktörü baskın rol oynamaktadır. Kentsel dönüşüm, geçmişte yapılan ekolojik yönden hatalı mekansal planlamanın telafisi için de fırsattır.

Ekolojinin “en uygun çözümü doğa bulmuştur” şeklinde bir kuralı vardır. Doğayı taklit etmek, ekolojik tasarımda başarılı olmanın en etkili yoludur. Eko-yapılar gibi modern ekolojk tasarım modelleri aslında geleneksel mimarinin taklidi niteliğindedir. Günümüzde teknoloji ve sanayinin imkanlarından faydalanılarak oluşturulmaya çalışılan, enerji etkinliği, biyo-konfor ve doğal kaynak koruma hedefleri, aslında geleneksel mimaride doğal yöntemler ile çözülmüş hususlardır. Örneğin, yapı çevresinde ekolojk peyzaj tasarımı ile doğal yöntemler kullanılarak yapıların enerji tüketimi ve ekolojik baskıları azaltılabilmektedir.

EKOLOJİK PEYZAJ TASARIMI

Ekolojik peyzaj tasarımı, kentlerin daha yaşanabilir yerler haline gelmesi, enerji kullanımının minimize edilmesi, minimum kaynak kullanımı ile maksimum fayda elde edilmesi açısından önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Kentsel peyzajın en küçük ölçeği olan yapı ve çevresinde yapılacak ekolojik peyzaj tasarımı, yapıların kent ekosistemi üzerindeki çevre zararlarını tolere edebilir. Örneğin, biyo konforun yapay yollarla sağlanması yerine bitkisel tasarım ile iklim kontrolü sağlanarak klima kullanımı azaltılabilir. Atık sular dönüştürülebilir ve yüzey akış suları ekosisteme kazandırılabilir. Kent bütününde de aynı mantık ile ekolojik çözümler üretilebilir. En başta da bahsettiğim gibi kentsel dönüşüm ancak kentin bütününde ele alındığında ekolojik açıdan başarıya ulaşabilir.

SONBAHARDA BAHÇE BAKIMI NASIL YAPILIR

SONBAHARDA BAHÇE BAKIMI NASIL YAPILIR?

Sonbahar kendini iyice hissettirmeye başladı.
Kendimizi nasıl ki kışa hazırlıyorsak, bahçelerimizi de kış mevsimine hazırlamamız gerekiyor.
Bu amaçla sizlere sonbaharda bahçe bakımı nasıl yapılır? Kısa bilgiler vermek istedik.

Öncelikle dökülmeye başlamış olan ağaç yaprakları ile diğer bahçe artıklarınızı tırmıkla toparlayıp biriktirmeye başlayın. Atmayın ki, önümüzdeki baharda bahçenizde torf olarak kullanın. Sonbahar yağmuru toprağı iyice tavına getirmeye başladı artık. Yaz çiçekleriniz artık solmuştur, bunları temizlemelisiniz. Toprağı çapalayarak işlemeli ve yapacağınız yeni bitki dikimleri için hazırlamalısınız. Toprak yaz aylarında sıcak nedeniyle iyice sıkışmıştır ki bundan dolayı toprağın iyiden iyiye havalandırılması gerekmektedir.

Sonbaharda yapacağınız dikimler için yerlerinizi hazırlamalı, çukur açmalısınız. Bu dönemler boşalmış olan çiçek saksılarına ve çiçek tarhlarına sonbahar çiçekleri ekmek için en uygun dönemdir. Kışlık çiçek fideleri ve ilkbaharda çiçeklerini açan soğanlı bitkileri de ekebilirsiniz.

Toprağın veriminden endişe duyuyorsanız, organik gübre veya mineral bakımından zengin gübre takviyelerini uygulayabilirsiniz. Bu sayede toprağın bahar aylarına daha verimli girmesini sağlayabilirsiniz.

Çimlendirme yapmak isteyenler için en uygun dönem diyebiliriz. Toprak halen sıcaklığını koruduğundan çimlenme çok daha kolay ve rahat olacaktır. Sulama sıkıntısı yaşamayacağınız bir dönemdeyiz. Mevcut çimlerin düzenleme ve yama işlemleri de bu dönemde rahatlıkla yapılabilir. Sonbaharda bahçe bakımı oldukça önemli bir konudur. Bahçenizde yaptığınız her yenilik ve her dikim yağmurlar zaten yağıyor diye boş bırakılmamalı, sulama ihtiyaçları her daim kontrol edilmelidir.

GAZANYA ÇİÇEĞİ

GAZANYA ÇİÇEĞİ

Gazanya çiçeği bazı bölgelerde Koyun Gözü, Hazine Çiçeği olarak da adlandırılır. Bodrum papatyasına benzer, büyük, renk renk çiçekleri olan çok yıllık açık hava süs bitkisidir. Park, bahçe, bordur süslemelerinde kullanılır. Çapı 15 cm. genişliğe kadar büyüyebilen Gazanya çiçekleri turuncu, kızıl, pembe, beyaz, sarı, bronz ve altın renklerinde olur. Bitkinin bileşik çiçek tablasının dilsi çiçekleri, değişik renklerde benekli ve çizgili de olabilir.Bileşikgiller familyasındandır. Adını Yunanlı bitki bilimci Gazan'dan alan bitkinin anayurdu Güney Afrika’dır. 24 doğal ve birçok kültür türü ile günümüzde Dünyanın pek çok yerinde ve ülkemizde de yetiştirilmektedir. Gazanya Çiçeğinin bilimsel adı Gazania’dır. Türüne göre 15-30 cm. kadar boylanabilen, bazı türleri çok yıllık oldukları halde tümüne bir yıllık işlemi uygulanan otsu bitkilerdir.Gazanya Asteraceae (papatyagiller) familyasının Cichorioideae grubundan olduğu için Karahindiba ile benzerlik gösterir. Süs bitkisi olarak yetiştirildikleri yerlerde tohumlarının çevreye yayılmasıyla o bölgelerin doğal bitki örtüsü içinde yayılmışlardır. Gazanya çiçeğinde dal yoktur. Kazık kök tepesinden yapraklanır. Kış mevsiminin aşırı soğuk geçmemesi halinde bütün yıl yapraklı kalır.Kuraklığa dirençli yer örtücü ve bahçe süs bitkisi olarak genellikle güneş gören park ve bahçelerde yaz dönemi süslemelerinde kullanılır. Güneş alan balkonlarda saksı içerisinde de yetiştirebilinir.İlkbahar mevsiminde havalar ısındıktan sonra çiçeklenmeye başlar, sonbahar mevsiminin sonuna kadar çiçekli kalır. Gazanyaların çiçekleri 17.00 ile 09.00 saatleri arasında ve puslu, bulutlu ve güneşsiz havalarda bütün gün kapalı kalır. Çiçekleri solunca, solanlar sap uzantıları ile birlikte kesilip temizlenmesi halinde tekrar çiçeklenir. Tohum almak için sağlıklı olan birkaç solmuş çiçeğinden ayrılması gerekir.Ağır killi olmayan her toprakta yetişir. Toprak seçmez. Torf (Turba) ve benzeri topraklarda Gazanya çiçekleri güçsüz kalır. Gazanya tam gün güneşi sever. Ege ve Akdeniz bölgelerinde yakıcı öğle güneşi almaması halinde daha sağlıklı yetişir. Kuraklığa dayanıklıdır, rüzgardan zarar görmez. Fazla toprak seçmez, ancak kumlu veya suyu tutmayan geçirgen topraklarda iyi yetişir. Bol güneşi sever, öğleden sonra aşırı güneşten korunan, öğleden sonra yarı gölgeli olan yerlerde daha iyi yetişir. Toprağı kurudukça sulanmalıdır. İlkbahar başında ve yaz ortasına doğru olmak üzere toprağını yılda iki defa gübrelemek daha iyi sonuç verir. Devamlı çiçek açtığı için ilkbahar başında ve yaz ortasına doğru yılda iki defa gübre vermek, çiçeği besinsiz bırakmamak açısından gereklidir.

BİTKİ GELİŞİMİNDE KULLANILAN HORMONLAR

BİTKİ GELİŞİMİNDE KULLANILAN HORMONLAR

Bitki büyüme ve gelişmesinde en önemli rol oynayan hormonlardan 5 ana hormon grubu bitki bünyesinde mevcut olduğu yapılan araştırmalarda belirlenmiştir. Bunlar; Oxinler, Sitokininler, Gibberellinler ,Etilen ve ABA’dır. Bitki bünyesinde meydana gelen fizyolojik faaliyetlerin çoğunluğu bu hormonların kontrolü altındadır.

Hormonların etkileri daima bir denge içersinde birbirlerini tamamlayıcı veya bir diğerinin etkisini azaltıcı olarak ortaya çıkar. Günümüzde hormonlardan bitkilerde büyümeyi ve gelişmeyi yönlendirici özellikleri dikkate alınarak çok yönlü yararlanılmaktadır.

Çok sayıda kimyasal madde hormon olmadığı halde hormon olarak adlandırılmakta bu ise kavram kargaşasına neden olmaktadır. Bir bileşiğin hormon olarak nitelendirilebilmesi için ;

-Bitki bünyesinde oluşması,

-Oluştuğu yerden başka bir yere taşınabilir olması,

– Taşındığı yerde değişik yaşam olaylarını yönetmesi ve düzenlenmesi,-Çok düşük konsantrasyonlarda bu etkilerini göstermesi gerekir.

Bitki bünyesinde bulunan bu doğal bileşiklerin yanında bu bileşiklerin kimyasal yapılarına az veya çok benzeyen sentetik bileşiklerde yapılmış ve hormon etkilerinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bunlardan birçoğunun bitkide doğal bulunanlardan çok daha aktif oldukları, yani çok daha az kullanıldıklarında benzer etkiler oluşturdukları belirlenmiştir. Bitki bünyesinde bulunmayan bu tip bileşiklerin doğal hormonlarla karıştırılmamaları gerekir. Bitkide mevcut olmadığı halde çok düşük miktarlarda hormon etkisini gösteren bu maddelere sentetik hormon adı verilmektedir. Kavram kargaşasını önlemek amacıyla bitkide hormon etkili tüm maddelere bitki büyüme düzenleyicisi denmektedir.

Hormonlar başlangıçta yalnız tohumların çimlenmesinde, meyve, fidan ve çeliklerin köklendirilmesinde kullanılmıştır. Daha sonra tohumdan hasada kadar geçen devrede verim artışı, ürün kalitesinin yükseltilmesi ve bitkilerin hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığın arttırılması amacıyla ülkemizde ve tüm dünya ülkelerinde kullanılmaya başlanmıştır. Ancak dikkat edilmesi gereken husus diğer kimyasallarda olduğu gibi BGD ‘lerin de yazılı olan tavsiyeye uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

Bahçeniz Bol Güneş Alıyor Mu?

Bahçenize ekeceğiniz çimin sağlıklı büyümesi ve yeşermesi için güneşe ve bol suya ihtiyacı olacağını unutmayın. Güneşi mümkün olduğunca sık gören ve gölge almayan bahçeler çim ekimi için çok uygundur. Evinizin gölgesi bahçeyi kaplıyor olabilir. Ya sabah güneşini ya da akşam güneşini bahçeniz görüyor olmalı. Bu pek sorun olmaz. Ancak eğer bahçenizde ağaçlar varsa ve zemini gölgeleyerek toprağın güneş almasını engelliyorsa bu durumda çim seçimi yaparken dikkat etmeniz gerekir. Yarı gölge alan veya güneşi kısmen gören bahçeler için özel karışımlı çim seçilmelidir. Örneğin yonca gölgede bile yetişebilen bir bitkidir. Çok gölge alan bir bahçeniz varsa alacağınız çim yonca ile karışık olmalıdır.

Bahçenizin Toprağı Çim Ekimi İçin Uygun Mu?

Çim ince ve narin bir bitkidir. Çimin iyi köklenmesi ve çim köklerinin toprağa tutunabilmesi için toprak yumuşak ve taşlardan arındırılmış olmalıdır. Taşlı toprakta çim kolay yetişmez. Hatta hiç yetişmez desek daha doğru olur. Eğer bahçe toprağı taşlı ise mutlaka temizlemeli, temizlenmesi zor ise uygun toprağın temin edilip en az 20-30 cm yüksekliğe kadar dökülerek yayılmalıdır. Bu aşamada çim ekmeden önce toprağı gübrelendirmek çok iyi olur. Size çeşitli gübreler önerenler olacaktır. Ancak gübrenin azot bakımından zengin olmasına dikkat edin.

Hangi Çim Türü Seçilmeli? Hangi Çim Tohumu Uygun Olur?

Bulunduğunuz bölgenin iklimin şartlarına göre seçeceğiniz çim türleri farklılık gösterebilir. Hangi çim ekilmeli diye düşünüyorsanız bunu tespit etmenin en pratik yolu çevrenize göz gezdirmektir. Dışarı çıkın ve gezin. Etrafınızda mutlaka sizin gibi bahçesi olan evler olmalı veya çimlendirilmiş alanlar olmalı. Yemyeşil bakımlı çimler bulursanız sahibi ile görüşerek tavsiyelerine kulak verebilirsiniz. Hangi çim tohumunu kullandığı ve çim bakımının nasıl yapıldığı konusunda tavsiyeler alın. Bununla beraber bahçe-peyzaj konusunda hizmet veren civarınızda çeşitli firmalar bulunuyor olabilir. Onlara da danışarak bahçenizin metrekaresine göre çim tohumu satın alabilir ve çim ekimi ve bakımı konusunda hizmet alabilirsiniz. Çim tohumu fiyatlarına bakarak önceden fikir edinmenizi öneririm.

Tüm bunlarla beraber eğer bütçe müsaitse rulo çim olarak da bilinen hazır çimler kullanarak bir gün içerisinde bahçe çimlendirmesi yapmak da mümkün.

TERAS BAHÇELER

Son yıllarda kent yaşamının insanlarda oluşturduğu stresin ve yeşil yoksunluğunun çözümü olarak çatı bahçeleri karşımıza çıkar. Çatı bahçelerini binalarınız üzerinde çatılarda, teraslarınızda bir bahçe olarak düşleyebilirsiniz. Çatı bahçelerindeki temel amaç, insanların doğadan kopuk yaşamasının önüne geçmektir. Çünkü giderek kentleşen metropoller insanları doğadan uzaklaştırdıkça doğanın insanlar üzerindeki pozitif etkisinin eksildiğini görmekteyiz.

Bir çatı bahçesinin yapımı sırasında izolasyon sorunu ve çatının yük taşıma kapasitesi dikkate alınarak statik hesapları sağlıklı bir şekilde yapılmalıdır. Bu tip sorunlar aşıldıktan sonra çatılar bir bahçe gibi düşünülerek tasarlanabilir.

Zeminde ya da çoğunlukla zemin seviyesinin üzerinde yer alan düz ya da eğimli mekanlarda doğru tekniklerle yeşil alan düzenlemesi yapılan mekanlara çatı bahçesi veya teras bahçesi denir.

Entansif Çatı Bahçesi;
Geniş alanda ağaç, çalı ve çim ile düzenleme yapılan derin toprak seviyesine ihtiyaç duyulan çatı bahçesi düzenleme türüdür.
Toprak derinliği açısından entansife göre daha az toprak isteği duyulan, daha çok çim, çalı grupları ya da tek-çok yıllık yer örtücü bitkilerle yapılan çatı bahçesi düzenleme türüdür.

BİTKİ ZARARLISI: ŞİMŞİR TIRTILI

2008 de ilk olarak iNGİLTERE'de  de görülmüştür...2011 yılına kadar özel bahçelerde görülmesi çok nadirdi.
Çoğu bahçe sever şimşir üzerinde tırtıl gördüğünde paniğe kapılmaktadır....
İlk olarak şimşirin iç kısmındaki yaprak altlarına sarı larvalarını bırakırlar
Yeni oluşan tırtıllar sarı-yeşil renkli olup, siyah bir başa sahiptirler.Eski tırtılların boyu 4 cm’e kadar ulaşmaktadır.
Vücutları boyunca yeşilimsi sarı renge sahip olup siyah çizgilere sahiptirler.
Tırtıllar yaprakları yiyerek beslenir  ve yedikleri alanı beyaz ağımsı bir şekle dönüştürür.
Vermiş olduğu zararı geriye ölüm denilen hastalıkla karıştırılmamalıdır.Mutlaka şimşir’in iç kısımlarına bakıp tırtılı görmek önemlidir
.Başa çıkabilmenin en iyi yolu, Lambda-cyhalothrin ve deltamethrin aktif maddeli insektisitlerin kullanılmasıdır.Uygun dozajda kullanılarak bitkinin her yerini(iç kısmı dahil) sprey şeklinde ilaçlanması gerekmektedir.